Haverstraat 1, B-2000 Antwerpen
T. +32 (0)3 205 10 20
F. +32 (0)3 205 10 22

Nieuws

Timeo Danaos ...

Bron: De Standaard, 10 mei 2010
Auteur: Emiel Van Broekhoven

In de Aeneïs van Vergilius is er de episode met het Trojaanse paard, waarin de priester Laacoon uitroept 'Timeo Danaos et dona ferentes' of 'Ik vrees de Grieken, zeker als ze geschenken bij hebben'. Het paard van Troje is ditmaal Europa binnengeslopen. Nu vrezen we de Griekse anarchisten, en niet alleen omdat ze met molotovcocktails gooien. Griekenland is er erg aan toe, maar we weten waarom. Vele Grieken betalen geen belastingen en krijgen allerlei onbetaalbare cadeaus van de staat. Internationale ambtenaren van de EU en het IMF menen dat ze de voornaamste uitwassen redelijk snel kunnen terugschroeven, zodat de miserie van een staatsbankroet of een schuldherschikking aan de EMU kan vermeden worden.

Als men wil vergeten dat de wereldwijde relance gebaseerd is op bijna gratis geld van de centrale banken, dan kan men zich volop verheugen over het macro-economische nieuws en de beursberichten. We mogen echter niet vergeten dat de winsten al twintig keer in de koers verrekend zijn. Ik leef al 6 maanden met de gedachte dat bij winsten van 50 dollar een koers op de S&P500 hoort van 750 tot 900. Na deze paniek staat de S&P500, de voornaamste beursindex, nu op ongeveer 1.110, vergeleken met ongeveer hetzelfde bedrag bij het begin van 2010. Er zit dus nog altijd veel hoop in de koers.

Veel beleggers zien dit alles als een Griekse tragedie: ze zien een groot onheil op zich afkomen, waaraan ze niet kunnen ontsnappen. Een nuchtere Europeaan vindt het moeilijk om te geloven dat een paar internationale ambtenaren de Grieken tot drastische besparingen zullen dwingen. En achter het Griekse onvermogen ziet men dat van Portugal, Spanje, Frankrijk en België.

Positief is dat alle eurolanden een saneringsplan hebben, maar iedereen zal zich beter voelen als deze plannen een begin van uitvoering krijgen. Daarentegen ziet men noch in het Verenigd Koninkrijk, noch in de Verenigde Staten een einde aan de schuldopbouw. Ze juichen over de herleving, maar willen geen aanstalten maken voor een exit van de monetaire financiering en een terugkeer naar normale intrestvoeten die de speculatie en de overdreven beurskoersen aan banden zullen leggen. Ze hebben nog geen idee hoe ze hun economie in de buurt van een budgetevenwicht gaan brengen. De ratingbureaus verlagen de ratings van iedereen, behalve de AAA van het Verenigd Koninkrijk en van de VS.

Ik vind het ook positief dat de eurozone weet te handelen als ze onder druk staat. Nu maar hopen dat het stabilisatiepact dat over het weekend uitgewerkt werd, meer succes beschoren is dan het plan van vorige week. Al doende leert men. Dat is zeker niet naar de smaak van de ongeduldige belegger, die om zekerheid schreeuwt, maar het is de enige weg.

Ik vind het heel vermoeiend om steeds maar de vertaalde meningen van Krugman, Stiglitz en andere Amerikaanse Europa-haters in onze kranten te moeten lezen. Vindt men een gewone economische toelichting te technisch? Is het daarom dat men een windhaan als Stiglitz graag aan het woord laat? Deze puur wiskundige econoom, ver verwijderd van het specialisme waarin hij zijn nobele bekendheid heeft opgebouwd, blijft maar op Europa inhakken en Griekenland aanzetten tot monetaire financiering.

Geef mij maar Johan Van Overtveldt, die om te beginnen de feiten kent. Of Frank Boll, die blijft insisteren dat deflatie het primaire gegeven is. En Jef Vuchelen, die op Actua TV aantoont dat hij nog alternatieven kent voor een staatsbankroet. Misschien nog frustrerender is te moeten meemaken dat de grootste Vlaamse partijen, gesteld voor de ergste economische crisis sinds 100 jaar, bij voorkeur een Wetstraat-journalist en een kerkelijk jurist aanwerven om leiding te geven.

Emiel Van Broekhoven is emeritus gewoon hoogleraar van de Universiteit Antwerpen

10 mei 2010