Haverstraat 1, B-2000 Antwerpen
T. +32 (0)3 205 10 20
F. +32 (0)3 205 10 22

Nieuws

Pareto

Bron: De Standaard, 22 juni 2009
Auteur: Jo Stremersch

U heeft wellicht al gehoord van de Italiaanse econoom Vilfredo Pareto. Veelal in verband met de naar hem vernoemde 80/20-regel. Nu het was niet Pareto die deze regel op eender wat heeft toegepast, dat hebben we te danken aan de goeroe van het kwaliteitsmanagement, Joseph Juran. Pareto verdiende zijn sporen veeleer in (micro-)economisch onderzoek naar welvaartspreiding en is bijgevolg verbonden met bijvoorbeeld de Pareto efficiënte-allocatie. Bij die verdeling is het zo dat je het nut niet verder kunt maximaliseren, aangezien elke marginale wijziging in de verdeling enkel nog iemand doet winnen door een ander te doen verliezen.

Maar laten we even terugkeren naar de naar hem vernoemde 80/20-regel. Pareto observeerde in het negentiende-eeuwse Italië dat 80procent van de welvaart in handen was van 20procent van de bevolking. Juran herwerkte dit tot: '20procent van de problemen worden veroorzaakt door 80procent van de oorzaken'. Omgekeerd: als men zich dus concentreert op die 20procent van de oorzaken die dan 80procent van de problemen opwekken, zal de kwaliteit snel toenemen. Wat kan het leven toch simpel zijn! Ik wil geen afbreuk doen aan het gebruik van een Pareto-analyse in het kader van een probleemdiagnose, maar ik heb wel grote schroom bij het veralgemeende gebruik en die simplistische invulling van de Pareto-regel. Dat zou dan inhouden dat 80procent van de problemen van de economische crisis het gevolg is van 20procent van de oorzaken. Dan zou de crisis snel verholpen zijn! Of nog, dat 20procent van uw aandelenportefeuille instaat voor 80procent van je winst. Ik hoop voor u van niet. Dat je je als particulier, die zinvol met zijn vermogen poogt om te gaan, slechts moet toespitsen op 20procent van de problemen. Was het maar waar.

Dat doet afbreuk aan het feit dat je behoefte hebt aan een globaal financieel plan. Daaruit blijkt misschien dat niet slechts 20procent van je structuur verkeerd zit, maar dat 50procent van je vermogen best wordt herzien. In welke volgorde dit moet gebeuren, is een ander gegeven. De Pareto-regel geeft wel aan hoe je het meest efficiënt te werk gaat. Je moet de meest dringende problemen het eerst aanpakken, vooral als die het grootste effect ressorteren. Maar dat impliceert wel dat je alle problemen in kaart hebt gebracht en geordend naar hun impact op de vermogensevolutie en hun onderlinge verwevenheid. Als je bijvoorbeeld merkt dat je vastgoedinvestering niet meer rendabel is doordat je te veel terugkerende kosten hebt, dus een groter verloop van stabiele huurders, dan kan je daarop ingrijpen. Je kan het pand verkopen en de middelen beleggen tegen een meer rendabele opbrengstvoet. Maar je kan ook middelen vrijmaken of lenen om de noodzakelijke investeringen te doen waardoor je het rendement weer kan opkrikken en een meer stabiel huurrendement realiseert dat hoger is dan de alternatieve opbrengst van de beleggingen. Het is pas als je het effect van die onderscheiden keuzes in kaart hebt gebracht en vergeleken met alternatieve scenario's, dat je de meest efficiënte beslissing kan treffen.

Het nut van de Pareto-regel is dat iedereen begrijpt dat je met kleinere inspanningen al een en ander in beweging kunt zetten. Het nadeel is dat men zich te vaak beperkt tot het oplossen van de meest in het oog springende problemen. Daardoor riskeer je gefractioneerd tewerk te gaan en overzicht op het geheel te verliezen.

22 juni 2009