Nieuws

We zijn helemaal niet gewend aan dergelijke ongewoon heftige bewegingen. We kunnen ons voorstellen dat speculanten er zich prettig bij voelen en dat ze ervan kunnen profiteren. Maar op de meesten van ons werken ze verlammend.

Deze heftige bewegingen zijn ook niet van Europese oorsprong. De oorzaak ligt bij de Amerikaanse overmatige kredietcreatie van de voorbije tien jaar, die nu met de woningcrisis en de Amerikaanse banken die zo goed als failliet gingen omgeslagen is in een blijkbaar oncontroleerbaar ontbindingsproces.

Zich beroepend op Friedman en Keynes vinden de Amerikaanse beleidsmakers blijkbaar dat ze de gevolgen van de jarenlange overmatige geldcreatie door Fed-voorzitter Alan Greenspan te lijf moeten gaan met meer massale geldcreatie en nieuwe programma's van overheidsuitgaven. Volgens die andere econoom Friedrich Hayek zal dat tot een grote ontgoocheling leiden. Wie gaat het spaargeld leveren om de Amerikaanse openbare schuld te onderschrijven, die over 2008 en 2009 ongeveer zal verdubbelen?

Vastgesteld moet worden dat de totaliteit van de groei van de Amerikaanse economie van de jongste tien jaar terug te brengen is tot creatie van nieuw consumentenkrediet, dat - door een mechanisme dat wij hier niet kennen - hoofdzakelijk verleend werd op grond van gestegen huizenprijzen, met fiscaal aftrekbare intrest. Met de daling van de vastgoedprijzen worden de consumenten nu geconfronteerd met de nood om die kredieten versneld terug te betalen, zodat ze scherp moeten snoeien in hun bestedingen.

Bij ons slaat deze crisis enerzijds vooral toe door de Amerikaanse recessie, en anderzijds doordat een aantal Europese banken ertoe verleid werden belangrijke hoeveelheden verdacht papier in hun portefeuilles op te nemen. Het gevolg is dat banken nu aan de lopende band verliezen moeten afschrijven, en om dan hun ratio's in stand te houden opnieuw 'geherkapitaliseerd' moeten worden, hoofdzakelijk door de overheid. Terwijl hun functie in het betaalverkeer nog steeds vlot wordt uitgeoefend, kan hetzelfde niet gezegd worden van hun kredietverlenende functie. De verschrikte gezinnen houden de knip op de portemonnee, en de bedrijven zoeken nu liquiditeit via reductie van hun voorraden, totdat zulks niet meer kan - en spreken we dan over midden 2009?

De enorme bewegingen op de kapitaalmarkt hebben ertoe geleid dat heel wat markten nu al tot het omgekeerde uiterste gedreven worden: van een relatieve hoge waardering van Brusselse kwaliteitsaandelen met weinig schuld en een mooi dividend begin 2007 tot een evidente onderwaardering vandaag. Olie was tegen 143 dollar absoluut overgewaardeerd, en tegen 25 dollar is olie weldra op een onhoudbaar laag punt beland. De return op staatspapier is de grond ingeboord, en op kwaliteitsbedrijfsobligaties zijn er enorm positieve vooruitzichten.

Typisch anticipeert de beurs zes tot negen maanden op een economisch herstel. De kans is dus groot dat het einde van de voorraadafbouw ook een verbetering van de economie in België en Europa inluidt.