Nieuws
Het Zilverfonds: een oorverdovende stilte
Nieuwsbrief december 2010
Reeds in 2001 was geweten dat 2010 een scharniermoment zou worden inzake de vergrijzing van de Belgische bevolking. We zijn nu zover. Vanaf dit jaar is de groep mensen die de arbeidsmarkt verlaat voor het eerst groter dan de groep die instroomt. In de toekomst zal het aantal actieven blijven dalen, terwijl de babyboomgeneratie op rust gaat en dit zorgt voor een explosie aan gepensioneerden.
In 2001 zag ook het Zilverfonds het levenslicht. Hiermee zou de klap van de vergrijzing worden opgevangen. Het Zilverfonds ging gespekt worden met begrotingsoverschotten. Een ijdele hoop, want er waren geen overschotten (wel tekorten!) en het Zilverfonds kreeg alleen enkele injecties via ‘eenmalige ontvangsten’ zoals de verkoop van overheidsparticipaties en gsm-licenties. In dat Zilverfonds zit momenteel 17 miljard euro, amper 3 procent van ons bruto binnenlands product. Een mager beestje, vergeleken met bijvoorbeeld Zweden dat 40 procent van zijn bbp opzij heeft liggen om de pensioenkost te financieren. ‘Onze trein is nooit vertrokken. In dat Zilverfonds zit niets. Het is een echte afgang!’, reageert professor Emiel Van Broekhoven.
Emiel Van Broekhoven is in ons land bekend als de ‘geestelijke vader’ van de wet op het pensioensparen. Hij ontwikkelde dit systeem in 1986 in opdracht van de (toen piepjonge) liberale vice-premier Verhofstadt. ‘Het wettelijk basispensioen was hier bij ons veel beter dan in Nederland, ’ legt hij uit. ‘Maar de Nederlanders ontwikkelden bedrijfs- en sectorpensioenen. Bij ons waren de aanvullende pensioenen weinig ontwikkeld, dit omdat ons basispensioen zo goed was. Daar is geleidelijk aan verandering in gekomen: het Nederlands basispensioen plus het verplicht aanvullend pensioen geeft de gemiddelde Nederlander nu een hoger totaalpensioen dan een gemiddelde Belg.’
‘Ik hoor SP.A-voorzitster Caroline Gennez nu graag pleiten om een pensioensparen via het bedrijf in te voeren. Daar heb ik bij het begin van Paars 2 in de regeringswerkgroep voor gepleit, maar dat werd afgeschoten door de socialisten en de groenen. De beste formule is het Amerikaanse 401K-systeem. Het werd destijds gelanceerd door Ronald Reagan en is genoemd naar een artikel uit het Amerikaanse wetboek voor inkomstenbelasting. Het is enorm populair. Elke Amerikaan die werkt heeft een aanvullende pensioenregeling op zijn/haar naam. Dat je geld stort voor later en dat dit gebeurt op je eigen naam zorgt ook voor een responsabilisering. De mensen weten waarvoor hun geld wordt gebruikt. De link tussen hun bijdragen en hun rechten is heel tastbaar’, aldus professor Van Broekhoven. ‘Caroline Gennez is met haar visie wel een late bekeerling, maar het zou niettemin een hele stap vooruit zijn vergeleken met de oplossing van het Zilverfonds’, zegt professor Van Broekhoven.
Al bij al maakt hij zich niet overmatig ongerust over de oude dag van de Belgische senioren. ‘De doorsnee Belg is goed af. We klagen veel, maar verhoudingsgewijs zijn er niet zoveel sukkelaars. Zowat 90 procent van de Belgen heeft het goed bekeken. Het is zoals Jean-Luc Dehaene zei: het aanvullend pensioenplan van elke Belg is zijn huis. Wij sparen grotendeels via ons vastgoed. De meeste Belgen zijn eigenaar van hun woonst en dat is in de ons omringende landen verre van het geval. Die overige tien procent zijn vaak mensen die tegenslag hebben gehad in hun leven, onder meer door ziekte, handicaps, echtscheiding of omdat ze door financiële tegenslagen bij het beleggen veel langer leven dan hun geld meekan. Die mensen moet je uiteraard helpen.’
Over het Zilverfonds is professor Van Broekhoven duidelijk: ‘dat is toen politiek slecht bekeken.’ Hij hoopt alvast dat de nieuwe federale regering het pensioenprobleem krachtdadig en met visie aanpakt. Er is tien jaar tijd verspild.
De Belgische politici hebben wel één grote troef: terwijl de Amerikanen en de Engelsen tot over hun oren in de schulden zitten, hebben de Belgen zelf persoonlijk geen overmatige schuldenlast. Het is de Belgische Staat die schulden heeft door jarenlang te leven op een té grote voet. De schuldenloze burger kan de staat nog altijd even bijspringen, en daarom kan kan ons land financieel tegen een stootje.
Met een gerust gemoed op pensioen gaan, betekent dat u een volledig inzicht hebt in de wijzigingen ten gevolge van uw pensionering. Laat u dus niet verrassen.
01 december 2010

