Nieuws

Niettemin is de herleving op komst, al is er in Europa nog niets van te zien. De vraag is of het huidig beleid van de Amerikaanse Centrale Bank (Fed) van die aard is dat we een langetermijnherleving tegemoet kunnen zien? Want het is de Fed die we in de eerste plaats moeten volgen.

En het is koffiedik kijken waar het Amerikaanse beleid naartoe wil. De Amerikaanse export komt op gang, maar het evenwicht van de betalingsbalans ontstaat toch vooral omdat de import is teruggevallen door de zwakke interne vraag. De Amerikaanse begroting was al onder Bush in 2008 totaal ontspoord, en met Barack Obama en de voorzitter van de Fed, Ben Bernanke, valt er in geen jaren een terugkeer naar een begrotingsevenwicht te ontwaren. De exitstrategie van Bernanke heeft bij nader toezien niet veel om het lijf. De gezinnen moeten nog jaren schulden afbouwen, zodat die traditionele motor van de Amerikaanse economie stilgevallen is. Ook de grootste Amerikaanse banken moeten nog jaren saneren.

De totale schuld van de Verenigde Staten bedraagt een viertal keer het nationaal product. In continentaal Europa is dat gemiddeld 2,5 keer. Of ben ik te optimistisch? Amerika moet naar een nieuw evenwicht die een schuldsanering inhoudt. Maar zoals andere verkozen parlementen is het Amerikaans Congres een unieke reactionaire kracht als het erop aankomt belastingen te verhogen. Obama kan het goed zeggen, maar de schuldtoename alleen al onder controle brengen zonder de defensie-uitgaven drastisch in te krimpen, terwijl de uitgaven voor gezondheid en scholen moeten stijgen, is voor zijn regering een totaal onhaalbare kaart. Daarbij komen de financieringsproblemen van de staten. Hoe lang zal het duren voor die tot sociale uitbarstingen leiden? Op dit ogenblik is het helemaal niet duidelijk hoe de VS uit deze pekel zullen geraken.

De Amerikaanse groei door toename van internationale schulden is al tientallen jaren aan de gang. Europa heeft die schuldgroei lang gefinancierd, en was een speelbal op de golven van de Amerikaanse speculatie. Tot de creatie van de euro. Waar we voorheen bij elke financiële crisis uit verband werden gespeeld, heeft de euro gelukkig veel meer stabiliteit binnen Europa gebracht. De euro blijft een enorme vooruitgang. Het huidige Amerikaanse beleid komt erop neer dat men door sterke monetaire groei en gigantische fiscale deficits, het herstel van de economie wil bewerken. Een dergelijke vlucht voorwaarts is al vaker geprobeerd. Ook in de jaren zeventig in België. Op termijn spoort dat niet met prijsstabiliteit en leidt het normaal gezien tot een devaluatie. Economische groei op gang brengen door monetaire expansie, is volgens de econoom Hayek onmogelijk. In de huidige wereldeconomie is de grootste speler ook de grootste schuldenaar. Azië, dat een groot deel van die schuld aanhoudt, groeit snel. In het midden ligt Europa dat aanmoddert en tracht mee te spelen. Men fluistert al dat weldra een G2 van de VS en China de wereld zal regeren. We wensen Peking veel succes.