Nieuws

Het script van de Griekse speculatiegolf is hetzelfde als dat van de speculatie rond de banken van de Benelux in 2008. Er moet natuurlijk in de eerste plaats een waardig object zijn voor onrust, zoals nu de afwikkeling van dat bedrieglijke Griekse deficit. Studies van investeringsbanken en artikels van speculanten zoals Soros wisten de situatie van de euro en Griekenland te dramatiseren. Plots werd de 'credit default swap' (of cds) van de Griekse schuld omhoog gedreven. De cds-markt is weinig gereguleerd en kan gemakkelijk gemanipuleerd worden.

Een cds is een soort verzekering die men kan afsluiten op de schulden van landen en genoteerde bedrijven, waardoor de verzekeringnemer vergoed wordt als de entiteit de schuld niet kan terug betalen. Maar het is meer een casinoproduct dan een verzekering: als ze onder controle zou staan van de CBFA-regelgeving op verzekeringen, zou ze verboden zijn. Als de cds plots duurder wordt gemaakt, komen de obligaties en aandelen van het betrokken land of bedrijf onder verdenking. Speculanten belenen dan de betrokken aandelen en/of obligaties en verkopen ze op termijn. De winsten en bonussen van de speculanten en traders zijn dan weer verzekerd.

Het is nog geen anderhalf jaar geleden (in het najaar van 2008) dat alle grote Amerikaanse investeringsbanken en ook de cds-verzekeringsactiviteit van AIG feitelijk failliet waren. Ze werden gered door de Amerikaanse regering en schatkist. Maar in 2009 keerden ze simpelweg meer bonussen uit dan ooit! Investeringsbanken zoals Goldman Sachs die vonden dat ze best 50 procent van hun exploitatieresultaat als bonus konden blijven uitkeren, hadden echter buiten twee hoofdrolspelers gerekend.

Ten eerste de Europese politici. De regering in Londen kondigde een extra belasting op de bankbonussen aan. De Franse bank BNP Paribas greep naar een andere ingrijpende oplossing, door alle bonussen op een bedrag van 1 miljoen euro af te toppen, de uitkering over een aantal jaar te spreiden en ze te indexeren op het aandeel van het bedrijf. De Amerikaanse regering waffelde ondertussen verder en projecteerde een even weinig regulerende autoriteit onder Obama als in de laatste vijf jaar onder Bush.

Ten tweede de grote investeerders. De institutionele investeerders in banken hebben er nu hun bekomst van. Op termijn blijkt namelijk dat investeringsbanken helemaal geen merkwaardige return hebben neergezet in verhouding tot het substantiële risico op een totale ruïne dat werd gelopen.

Maar daarmee is de cds-markt nog niet degelijk gereguleerd en bestaat er geen Europese en Amerikaanse regelgeving die één krachtdadige limiet oplegt aan de destabiliserende speculatie. We lopen nog altijd kantje boord.